“VULLNETI I TYNE I FUNDIT !..”

Nga Fritz Radovani   “Jam i pafajshëm, po vdes në krye të detyrës s’eme. Rrnoftë Krishti Mbret, Rrnoftë Papa, Rrnofshin Katolikët, Rrnoftë Shqipnia! U baj hallallë gjyqit dhe ato që do të Lexo më tej

THAÇI NË RAMBUJE RA NËN HIJEN E MILLOSHEVIÇIT, E JO IBRAHIM RUGOVA NËN HIJEN E THAÇIT?!

Nga Xhafer Leci   Përse  e titullova këtë shkrim kështu? Në vitin 2012, me rastin  e manifestimeve të 100 vjetroit të pavarësisë së Shqipërisë, RTK, shumë herë, në emisionet e saj reklamonte: “Në Lexo më tej

THEMELIMI I “KOMITETIT SHQIPËRIA E LIRË”

NGA HISTORIA E KOMUNITETIT SHQIPTARO-AMERIKAN Nga Frank Shkreli   Ishte viti 1956.  Lufta e ftohët midis Lindjes komuniste dhe Perëndimit demokratik po ashpërsohej çdo ditë.  Shqipëria e asaj kohe sundohej nga regjimi i Lexo më tej

Mendime për teatrin kombëtar shqiptar

Nga Reshat Kripa                  Me termin “Teatër Kombëtar Shqiptar” nuk duhet të nënkuptojmë vetëm teatrin që ndodhet në Tiranë, por të gjitha ato teatro kombëtare që e zhvillojnë aktivitetin e Lexo më tej

JA PSE DUHET TE PERKRAHET EMIN EDDIE EGRIU

Duke u bashku me mbeshtetje rreth Emin Egriut, Peter Lumajt, Mark Gjonajt, Ken Biberajt, Liza Milicaj dhe atyre qe do ta ndjekin rrugen e tij me vone eshte menyra e vetme qe Lexo më tej

ENVER HOXHA MJEDIS 100 TIRANËVE !

Nga Fritz Radovani (Pjesa e tretë)  Në 70 vjetorin e permbytjes së Shqipnisë…     Në librin “TIRANËT”, Historitë e 100 Despotëve dhe Diktatorëve, me titull: “TYRANTS”, botue në vitin 2004, for Lexo më tej

FALJA E PABËRË PËR VIKTIMAT E KOMUNIZMIT DHE PASOJAT

Nga Artur Vrekaj   Është e pafalshme të mos ndodhë ende. Është e pafalshme për këtë klasë politike të Tiranës që do të përhumbë përfare të gjitha gjurmët e makabritetit të regjimit Lexo më tej

RUSIA E RE SI RUSIA E VJETËR

Nga Frank Shkreli   Ndërsa gjëndja në Ukrainë sa vjen e keqësohet dita ditës, Organizata e Kombeve të Bashkuara (OKB), në një raport që botoi të martën mbi gjëndjen e të drejtave të Lexo më tej

30 DITE PA MA TE DASHURIN TONE

IN MEMORIAM -  Faton Sadiku 30  gusht 1978   -   17  mars  2014 Nga Prof. Dr. Riza Sadiku   Faton Sadiku lindi ne Prishtine me 30 gusht 1978. Disa vite te  shkollimit, sikurse Lexo më tej

Pashko Vasa Mendimtari i Parë Republikan i Rilindjes sonë Kombëtare

Nga Aristotel Mici     Rreth Librit  “Burgimi im”- (La mia Prigionia”) të Pashko Vasës  (Vepër  autobiografike që hedh dritë  mbi rrethimin e  Venecies dhe arrestimin e lirimin e autorit.)  Libri “Burgimi im” Lexo më tej

 

Masakra e Tivarit (3)

Nga Ismet Hasani

Me rastin e 68 vjetorit të Masakrës, që u krye në Tivar të Malit të Zi, prej 24 mars – 2 prill të v. 1945, ku u vranë e u masakruan me mijëra të rinjë shqiptarë.

 

              

                     …Pas të gjitha këtyre, nënave shqiptare dhe popullit shqiptarë iu mbetet njëra nga detyrat më të  rënda që i takon NJERIUT TË DREJTË:

 

 QË TË SHKULIN vazhdimisht nga shpirti i tyre një keqdashje që mezi zhduket.

 

          T’ua lëmë të vdekurve lavdinë e përjetshme!

          T’ua  dhurojmë të gjallëve dashurinë e pavdekshme!          

 …

Pra,për  masakrën e Tivarit,

s’ka shkrua deri sot zog’ i shqiptarit.

Kjo ka qenë tragjedi kombëtare

e në botë e njohur: ”Tragjedia e Madhe”

”Tregjedi e Madhe”- për metodën e  krimit

veqanërisht për mënyrën e organizimit!

Me qëllim t’posaqëm është zgjedhë Tivari

Me ia humbë fijen çdo shqiptari.

Mos të kishim shpëtuar disa shqiptarë,

Kurrë s’do të dihej për masakrën n’Tivar

Që u krye me urdhër të Serbisë

T’Malit të Zi e t’Maqedonisë,

më një fjalë të ish-Jugosllavisë!

Hije e zezë i pat ra edhe Shqipnisë,

Që s’ju  dual hiç në ndihmë vëllaznisë,

Ia vrau shkjau në derë të shtëpisë,

djemtë më të bukur, në lulën e rinisë,

duhet t’shënohen  n’faqet e historisë!”

Baca Azem kah po rrëfen

leshi i kresë përpjetë po na kërcen,

Masakra e Tivarit mos me u përmendë?!

mbi katërmijë djemë t’ri janë  vra  n’at vend!

Duke vazhduar rrëfimin e vet

Baca Azem sa mirë po flet:

”Për tragjedinë që na shkaktoi Tivari

prej shqiptarëve, unë shkrova i pari!

Jo pse isha unë aq trim,

por i drejtë dhe pata fituar guxim.

Edhe unë isha në lulën e rinisë

I pata shkruar atëherë ”Komitetit të Partisë!”

I kam pas shkruar Komitetit Qendror

të Jugosllavisë dhe atij n’Kosovë,

Si dëshmitar u kam pas shkrua me dorë:

”- Hapni dosjet e mos u bani horë!”

Pra, kanë pas fakte ajo udhëheqësi

në Jugosllavi besa edhe n’Shqipëni.

Çka u bë më vonë se dijta kurrë

Ndër historianë, asnjëni s’u tregua burrë!

Ai që është burrë e flet  t’vërtetën,

kur ka fakte, lehtë e mbron të drejtën

Nuk shtrembërohet e vërteta,

Me ndergjegje t’pastër të na gjej vdekja!

Dënim të rëndë të jep njerëzia,

Po edhe më t’rëndë – vet historia,

të dënojnë nënat edhe fëmija,

TË DËNON AMANETI I T’PARËVE,

TË DËNON GJAKU I T’VRARËVE!

Që e humbën në Tivar rininë,

Mbi katërmijëve, varret nuk ua dijmë!”

Me emocione rrëfen baca Azem,

Edhe diçka po ju thëm:

Për masakren që ndodhi n’Tivar,

duhet të mësoj sot çdo shqiptar!

Nëse dikush nuk do me mësue

gjaku i  t’vrarëve ka me e mallkue,

N’libra shkollore duhet shënue,

sa të është jeta mos me e harrue.

Të hyn si mësim në gjenerata

Në shkolla t’mesme edhe të larta,

Të botohen edhe shumë tekste

Të hyjnë si lëndë në Universitete.

Për Tivarin studentët me mësue,

me përgatitë temë – me diplomue,

në shkolla t’mesme për maturë

në Universitete për doktoraturë!”

Baca Azem kështu na tregoi

disa libra edhe vet i shkroi,

ka dorëshkrime pa i botuar

shumë për to janë interesuar.

Ka dëshirë botimet me iu krye

në gjuhë të huaja me iu përkthye

Por  sa  mjafton që vetëm dëshiron

vet s’ka mundësi, së është në pension!

Baca Azem na porositë:

”Këtë çka them duhet me dijtë:

Ta dijnë pleqët edhe të rinjtë

Se Historia mundet me u përseritë.”

Tash në kohën e lirisë,

Të shënohet n’faqet e historisë,

Të bëjnë shërbim brezave e rinisë

T’ia zbardhim fytyrën krejt shqiptarisë!”

*

Baca Azem e kreu rrëfimin,

Me krejt këtë e arriti qëllimin,

në pleqëri të thellë, e dha provimin

historisë i shtoi ndriçimin.

Ka merita për shumë shpërblime,

Shumë MIRËNJOHJE e  FALËNDERIME.

Që në moshën e thellë të pleqërisë

Të hyjë në faqet e historisë!

 

Si autor, kam edhe këtë mendim,

T’i shërbej  poemës si përfundim:

E përdora diturinë dhe mendjën,

E përpunova me shumë kujdes temën,

E shfrytëzova lapsin e penën,

Për me thurë sa më mirë poemën.

U përpoqa,  si me dëtyrim,

Ndaj Bacës Azem – një obligim,

U mundova ta gjejë mënyrën,

Bacës Azem mos me ia harrua t’mirën.

Baca Azem e kreu dëtyrën,

Ia la popullit Veprën më të mirën

Vetit dhe shokëve ua zbardhi fytyrën.

Të falemnderit, o Azem Xani,

Dëshiroj, larg të ndihet zani,

i dëshmove botës mbarë,

e ndriçove Masakrën në Tivar,

ku janë  vra me mijëra shqiptarë.

Shqiptarisë ia ndriçove historinë,

Mbete i pavdekshëm për brezat që vijnë.

 *                   ___

                    

4. QËLLIMI I VEPRËS

 

Veprat vlerësohen në bazë të qëllimit që kanë.

Veprat llogjikohen/gjykohen në bazë të pasojave.   

Mendoj se qëllimi i kësaj vepre mund të kuptohet nga këto vargje të Poemës:

              …

 Më 1945 në qytetin Tivar,

 u masakruan me mijëra shqiptarë,

Aty ia humbën çdo fije shqiptarit

Prandaj u quajt: Masakra e Tivarit.

Kurrë nuk harrohet ky tmerr i zi

Me shkronja të zeza – në histori.

Historinë duhet ta mësojmë,

Çfarë të bëjmë, çka të ndalojmë,

Për Historinë duhet me e dijtë:

Historia mundet me u përsërit!

Historia është e vlefshme,                       

Me të vërteta e jo e rrejshme,

Kur e njohim mirë historinë

mendojmë ndryshe për ardhmërinë.

              …

5. P  ë  r  f  u  n  d  i  m

 

Për të “shkrirë” thelbin e bërthamës se Qëndres së Rezistencës Shqiptare në Kosovë, Shtabi Operativ i Kosovës dhe Metohise (Kos-met) gjatë muajve mars-prill të v. 1945, urdhëron mobilizimin me dhunë të shqiptarëve për t´i dërguar në Frontin e Dytë “Adriatiku”. Skenari makaber parashikonte itinerarin Prizren-Kukës-Shkodër-Tivar-Dubrovnik-Rijekë. Të mobilizuarit prej oficereve shqiptarë nga cdo cep i Kosovës, u grumbulluan në kazermat e Prizrenit, ku u çarmatosen me arsyetimin se “do t’ju japim armë të reja angleze kur të mberrijmë!?”. Prapaskena ra në sy sidomos kur iu hoqen armët edhe oficerëve shqiptarë. Për shoqërimin e grupeve u ngarkua Brigada e 26-të terroriste e Divizionit 46 serb, e njohur për krimet ndaj shqiptarëve.

Grupi i parë prej 3700 vetash u nis më 24 mars 1945. Grupi i dytë me 4700 veta, u nis dy ditë pas (26 mars 1945). Ndërsa Grupi i tretë prej 2700 vetash u nisë më 28 mars 1945. Pra gjithësejt 11.100 (njëmbdhjetëmijëenjëqind) të  rinj shqiptarë. Shumë prej tyre u vranë gjate rrugës: ose natën në pushim, apo kur tentonin të shkëputeshin nga rreshti për të pirë ujë*. *(ndiejshin etje të madhe, nga se në Prizren, në vend të ushqimit u kishin dhënë mish të infektuar). Në mënyra e metoda të ndryshme shumë (afër 800) u vranë gjatë rrugëtimit për në Tivar.

Me mbërritjen në Tivarin famkeq, nga armata jugosllave, më 30 e 31 mars dhe më 1 e 2 prill 1945 janë vrarë e masakruar 8300 (tetëmijëetreqind) prej tyre.  Një numër janë mbytur në valët e detit. Kjo ishte masakra më e madhe  ndaj popullit shqiptarë, e njohur si “Masakra e Tivarit”.

 Ky krimi merr përmasa biblike, sidomos kur mendon m’u në atë kohë, regjimi i Enver Hoxhës trumbetonte miqsin’ e pathyeshme midis Beogradit dhe Tiranës, ndërsa ata mijëra djemë të Kosovës, duke “trupuar këmbë” nëpër tokën shqiptare/Shqipëri u transferuan në kasaphane/thertore në Tivar, pa u dalë kurrfarë ndihme nga Qeveria e Shqipnisë – nga vëllezërit e tyre shqiptarë. Kjo është e tmerrshme! E pakapshme për mendjet në kokat me ndjenja shqiptare.

Edhe kjo është pjesë e asaj që në historinë Kombëtare Shqiptare, duhet të shkruhet me shkronja të zeza e të trasha.

Por duke mos harruar kurrë për jetë, edhe pas jetës fizike, gjakun e derdhur të këtyre të rinjve shqitparë, që ishin në lulën e rinisë dhe aty, atëherë ju ndërpré jeta. Mbetën veprat ato që jetojnë dhe i bëjnë të pavdekshëm këta të rinj shqiptarë që, pa fije mëshire, pa fije ndërgjegjëje, pa fije turpi u masakruan nga fqinjët e tyre/tanë serbë e malazezë.

Masakra e Tivarit është njëra ndër tragjeditë  e mëdha të jetës që popullin shqiptarë  e bën të dëshprohet, nga se fqinjët e tyre thua se ua vodhën djemtë e tyre, filizat e nënave shqiptare, u shkatuan dhëmbshurinë e përzemërt, ua shkatuan dhe ua shtuan mallin për bijtë e tyre, ua kallën dhe ua përvëluan zemrat dhe zhpirtin. Nënat shqiptare dhe populli shqiptarë, përmes këtyre tragjedive u bë edhe më i fortë, ngjashëm sikurse hekuri që nga zjarri i fortë skuqet, por nga uji i freskët forcohet dhe shndrohet në çelik, kështu edhe këto u dogjën në zemër e shpirt nga dhembshuria për të bijtë e tyre, por mburrja dhe krenaria e veprave të tyre i bën të fortë e të qëndrueshëm – ndjehën faqebardhë sepse edhe bijtë e tyre “shkuan” me faqe të bardhë, ndersa ata që gjakosën duart, për terë jetën e tyre dhe pas vdekjës mbetën me faqe të zezë dhe qyqarë e mjeranë, ngjashëm sikurse ajo plaka malazeze që më të parë shqiptarët e masakruar në podrumin e shtëpisë se vet, u  u tranue, u çmendë/luajti mendësh dhe krejt jetën nuk dinte tjetër pos të bënte: “ku-ku, ku-ku, ku-ku!” e kjo nuk kuptohet ndryshe, pos si këngë e qyqës.

          Pas të gjitha këtyre, nënave shqiptare dhe popullit shqiptar iu mbet njëra nga detyrat më të  rënda që i takon NJERIUT TË DREJTË, QË TË SHKULIN vazhdimisht nga shpirti i tyre një keqdashje që mezi zhduket.

Prandaj, po e përfundoj këtë temë me këto dy mendime:

          T’ua lëmë të vdekurve lavdinë e përjetshme!

          T’ua  dhurojmë të gjallëve dashurinë e pavdekshme!          

                                               F U N D

e-mail: ekspertih@hotmail.com

 

 

Ky shkrim është lexuar 107 herë!

Share and Enjoy

facebook comments:


Leave a Reply